Arkeoloji Bilimleri Dergisi

Abstract

This essay is about an experimental methodological study that explores the potential of ancient fingerprint analysis left on terracotta objects in revealing ancient manufacturers’ identities and production processes. A general overview of methods used to trace the artisans’ ‘hands’ on ancient clay artifacts from the Beazley-Method to modern forensic approaches to ancient fingerprints is followed by a case study on a group of terracotta figurines discovered from a 4th century BCE tomb at Assos. This case study has revealed traces of fingerprints left on the clay surfaces of the figurines. Formally known as friction ridge detail (FRD), fingerprints left as impressions on the clay became permanent after the firing of the mostly mold-made figurines. After a technical documentation, we studied these fingerprints in order to understand their production and reveal some aspects of the identity of the workers involved in the manufacturing process. The initial goal in this case study was to find an FRD of an individual left on two stylistically different figurines to test the contemporaneous production of different-styled figurines by the same artisan. Unfortunately, although present, most recorded FRD on the figurines were insufficient in detail for comparison to find a “match” on different figurines. However, the areas on the figurines where FRD were found revealed some aspects of the production processes of the artisans. Furthermore, the overall methodological approach we applied to the material has shown the potential of fingerprint analysis as a new research field in Classical archaeology.

​

Özet

Bu makale, antik dönem zanaatkarlarının kimliklerini ve üretim süreçlerini ortaya çıkarmada ürettikleri pişmiş toprak nesnelerde kalan parmak izlerinin analizini araştıran deneysel bir metodolojik çalışmayı içerir. Antik seramiklerde zanaatkarın ayırt edici el izini tespit etme üzerine kurulu Beazley Method’undan, forensik bilimin etkisinde gelişen antik parmak izi araştırmalarına kadar bu yaklaşımın tarihsel gelişimi değerlendirildikten sonra Assos’ta, MÖ 4. yüzyıldan kalma bir mezarda bulunan bir grup pişmiş toprak figürin üzerinde yaptığımız bir vaka çalışması sunulmuştur. Assos figürinlerinin yapım aşamasında kil yüzeylerinde kalan ve bilimsel literatürde sürtünme sırtı detayı (FRD) olarak adlandırılan parmak izleri, figürinlerin fırınlanmasından sonra kalıcı hale gelmiştir. Figürinlerin üretimlerini anlamak ve üretim sürecine dahil olan işçilerin kimlik özelliklerini ortaya çıkarmak için üzerlerindeki parmak izleri teknik olarak incelenmiş ve belgelenmiştir. Bu vaka çalışmasındaki öncelik amaç, aynı zanaatkar tarafından farklı tarzdaki figürinlerin eşzamanlı üretimini test etmek için stil açısından farklı iki figürin üzerinde bırakılan tek bir kişiye (zanaatkara) ait FRD’leri bulmaktı. Ne yazık ki, mevcut olmasına rağmen, figürinler üzerinde kaydedilen FRD’lerin çoğu, karşılaştırma yapmak ve farklı figürinler üzerinde bir eşleşme bulmak için yetersiz kalmıştır. Ancak, birer alet izi gibi, figürinlerdeki FRD izleri zanaatkarların farklı üretim süreçlerinin bazı yönlerini ortaya koymuştur. Ayrıca, malzemeye uyguladığımız genel metodolojik yaklaşım, Klasik Arkeoloji’de yeni bir araştırma alanı olarak parmak izi analizinin potansiyelini göstermiştir.